Parishan Rvany

íÛCÞpÛD¡ëpJ
^{(êp¡F æD¾o ÉorF êÔF)}***
^ÚD¾pµ ^{ÚDwÛC ÚCÞo Þ cÞo æD¾o Þ íO×Ôv Ýì×DN P×lh ok} ***
^{HìG¬ éÆ ÚDÃì¾o PwìÛ íGGv íF ¢ÜO¾o

Pwç êoDØìF éÆ éZßÆ ÚA pv pF konÊ} ^{í®ëCpz ok .PvC êqDv ÞoCk P·Ü¤ êqÞp×C ÚDèV ok oÞA kßv oDìwF ¸ëDÜ¤ qC íÇë

éZpç êoÞAkßv rÆCp× Þ ÉorF êDç éÛDhoDÆ éÆÞ éëD×pv ykpÊ éF rV Ù²·× êlìÎßN

ÝëC ok íëDèF ÝëpOØÆ í×kA ÚDVÞlÜ¡ëlÛC íØÛ ÚApO¡ìFJ ÐØe× DèÛDwÛC éÇÏF ,koClÛ

ÚÞlF Þ éO¡Ê íçDË¡ëD×qA MDÃìÃeN Þ Dè¡çÞt ÚDì×Â ÅDÛp®hÞ Hìè× éFpWN ÚCoCrç

HOÆ MDëA ,lÛoCkoCp §p·× ok æqÞopç lÜÛClF kßh éÇÜëC¬ êDçoßOvk éF ÐØµ Þ DèÛA

íÜ·ë íÛDdÞo ÚDGìG ÝOwFoDÆ éF DF éÆ lÜìèÎC õÛDhÞoCk ¢iFD¿z êDç éiwÛ íÛDØvA

ÐFDÂ p¡F ÐwÛ HñD¥× Þ ÖÓA öDìÎÞC Þ öDìGÛCD¡ëpJ p¤D·× p¡F íÛCÞo MÔ©·× qC íÇë

Úrd qC ízDÛ êDç íÊkoqA qC ÞC êDèìÛ. PvC êpìË¡ìJ ÐFDÂ éÇÏF ,ÚD×ok

.lzDGì×}^{(Stress)ECp®¨C Þ} ^(Depression) ^{ÐìGÂ ÝëC éWÎD·× ok PÏ¿º}
^{êpËëk íÛCÞo êDèìëDvoDÛ qÞpF é×lÃ×lÜÛCßOì× ÖClÆpç éÆCpZ , PwìÛ fìe¤
DèìÊkoq}

^.lÛßz

^{Dç í¡ëpKÛCÞo qC êC æoDJ ÖrìÛDÇ×}

^{, PÎDd ÝëC ok .lëDØÜì× oDZk P¡dÞ Þ upN éF Co ÚDwÛC ælÛok Ìv Èë ælçD¡×

íØdCr× oßÛDV êDç íëDÛCßNqC Þ kßh MDÛDÇ×C qC ÄìÂk íFDëqoCDF ÚDwÛC r»× éÏ¤D¾ÔF

.lëDØÛ í× mDiNC íGvDÜ× ¢ÜÆCÞ ,ÚkßØÛ éÏFDÃ×Dë ÝOiëpÊ ÚDì×qCkoCk éÏØdl¥Â éÆ

pÊC .PvC íVoDh Þ íÜìµ Ýì·× Ð×Dµ Èë êCoCk P¡dÞ Þ upN ÝëC ÍDdpç ok

¢ëClìJ .kßF lçCßiÛ oDÆ ok íO¡dÞÞ upN pËëk ,lÜÇÛ p®h kDWëC êoßÛDV éaÛDÜZ

íhpF fzpN pRC ok ,êr»× êDèÎßÏv íëDìØìz ÍkD·N Úkoßh ÙèF qC ízDÛ upN}^{ÍDd .PvC}^{(Glandes endocrines)} ^{êC éØWØV pëq klº ¯vßN £Dh êDç Úß×oßç

ok ¯Ã¾Þ , íVoDh ÈëpeN P¾Dëok ÚÞlF} ^{(Neurotransmetteurs)}^{DèÛß×oßç ÝìØçpÊC

ívpN ECp®¨C.kßz í× ækCq ECp®¨C PÎDd ,kßz lìÎßN íÜçm MÓDìh Þ MDØçßNpRC}
^{.PvC íÜçm MÓD·¿ÛC Þ Ð·¾ qC ízDÛ éÇÏF ,PwìÛ íVoDh Åpe× êCoCk éÆ PvC

éÆ íëDØìJCßç pÊC éÆ lO¿ì× pÇ¾ ÝëDF ÚDèÊDÛ éOw¡Û kßh éÛDh ÁDNC ok éÆ í¥iz

lëDF éZ Ý× koDKwF ÚDV éRkDd ÝëC ok ÞC Þ lÜÆ «ßÃv lÜÇì× Mp¾Dw× ÚA DF ÙOvÞk

MÞD¿N .kß¡ì×lëlz ECp®¨C oDZk éëDJ íF ÙçßN Þ lvD¾ ÍDìh ÝëC pRCok xKv .ÙÜÇF

ÚDwÛC éÆ PvC ÚA íVoDh Åpe× Èë pFCpFok upN DF íØçÞ P¡dÞÞ ECp®¨C

PwìÛÞC Ýçm qC ÚÞpìF upN Ð×Dµ Cpëq ,koClÛ upNÐ×Dµ qC rëpÊ êCpF íçCo Ep®©×

pO¡ìF éZ pç ¦iz ÝëC éWìOÛok .PvC íÜçm ,kßØÛ éÏFDÃ× ÚA DF íÊkDv éF ÚCßOF éÆ

Þ kß¡ì× ÚÞr¾C ¢ìÛCÞo ÍrÎrNÞ éO¡Ê pOÛCßNDÛ ,lëDØÛ éGÏº ¢FCp®¨C pF lzßÇF

,í×kA ÚCÞopF ECp®¨C PÎDd éGÏº.lÛCÞk í× é¡ëo ÞC ok êpOÃìØµ oß®F ECp®¨C

Þ Úrd.kß¡F lÛCßOì× íÎk Þk Þ lëkpN qÞpF Þ x¿Û éF kDØOµC íWëolN Àì·©N HGv

æpGÜZ ok Co ÚDwÛC éÆ PvC íÛCÞo êDèìÛD¡ëpJ æp×q qC rìÛ (ÚßìvpJk) æÞlÛC

qC kp¾ êCÞrÛC HGv Þl¡Çì× í¿wÏ¾pìº íëCpÊ YßJ íµßÛ Þ íÊrìËÛC íF Þ íËÏ¤ßeìF

êDèÂDNC ézßÊ éF ÚD¡ëpJ £DizC koCß×qC íhpFok .kß¡ì× ¸ØV qC ÞC êoÞk Þ ¯ìe×

Þ ækßØÛ ¸®Â ÚCpËëkDF Cokßh «DGNoC D
ç PµDvÞlÛpF í× æDÜJ éOwF ok Þ ÈëoDNÞoßÛ íF

æÞpÊÞk éF Co íÛCÞo êDç íÛD¡ëpJ ´ßØW× ok .lÜçlìØÛ ECßV rìÛ Ý¿ÏN éF íOd

íÛCÞpÛD¡ëpJ ækCßÛDh éF æÞlÛCÞ ECp®¨C .lÛC ækßØÛ êlÜF ÙìwÃN ÈìNßÇìwJÞ ÈìNÞoßÛ

ÈìNßÇìwJ êDç íÛCÞpÛD¡ëpJ ÖDwÂC ÝëpO¾ßi×qC íÇë.lÛoCk ÄÏ·N ÈìNÞoßÛ êDç}^{í× ÚDzÛ} ^I.R.M ^{êDç êoCkpFpëß¥N . PvC} ^{(La schizophre'nie)} ^{íÛp¾ÞrìÇvC êoDWÜçDÛ

éF íVoDh êDèÆpe× ÐFDÃ× ok íÛp¾ÞrìÇvC ÔOG× ¦iz êr»× PìÎD·¾ éÆlçk}
^{ÙÆ oDìwFæpìº Þ ÀÏOi× êDçCl¤ Þ DçßËO¿Ê ÚlìÜz ,öDìzC Þ £DizC Úlëk ÖDËÜç

.lÜëDØÜì× PìÎD·¾ oDìwF Mlz DF ÞC r»×ok ÙçßN Þ ÐìiN rÆCp× xÇµ pF , PvC ÌÛo

lëDØÜì× ælçD¡× ½ßi× êDç æpèZ Þ ,kßÜ¡ì× Ößçß× êDçCl¤ Úp¾ÞrìÇvC

Co} ^(De'lires) ^{íÜçm ÖDçÞCÞ íVoDh êDç Pì·ÂCÞ ÚDì× ¦ìi¡N MolÂ Þ}^{(Hallucination)}
^{í× ,lëDØÛ í× yDhpJDèÛA éF ,lÜÆ í× PGe¤ íÎDìh £DizC DF êÞ ,lçk í× Pvk qC

uDwdC íF ÚDFDìh Þ éZßÊ ok ÍCßdC ÝëC éØç ok Þ ,krëpËFDç ÚA Pvk qC lzßÆ

.lÜÇì×oßGµ lÛpËÜì× ÞC êDçoDO¾o éF HW·NDF éÆ íÛCpFDµ Ù¡Z pFCpF qC MÞD¿N íFÞ

.koCk ÖDÛ DëßÛCoDJ ÈìNßÇìwJ êDèìÛCÞpÛD¡ëpJ qC êpËëk ´ßÛ .lÜìF íØÛ Co DèÛA íëßÊ

ÚDV ÝØzk lÛoCk «DGNoC ÞCDF êßeÛ éF éÆ Co íÛDwÆ éØç êoDWÜçDÛ ÝëDF ÔOG× ¦iz

Þ lÜÇì× oCp¾ éØç qC Þ koClÜJ í× kßh ¸¾DÜ× éìÏµ pF éò¬ßN ok Co éØç Þ koDØz í×

qC íhpF DF , ¦i¡× ÐìÎk ÚÞlF PvC ÝÇØ× koCß× êC æoDJ ok íOd .kpìËì× éÏ¤D¾

éF ÚkpF æDÜJ Dç íÛCÞpÛD¡ëpJ é¡ëo}^{.këC×ÜF éÛDÜìËØ¡h Þ lÜN êDçkoßhpF £DizC

oßÆ æpÊ ÙdCr× ÖDçÞC Þ ÚD¡ëpJ oDÇ¾C ÖßWç qC ÝOiëpÊ êCpF yÔN Dë MDØçßN êDìÛk

ÙÏw× olÂ .PwìÛ ¦i¡× íÛCÞo êDèëoDWÜçDÜF êÔOFC PÏµ .PvC íÛCÞo êDèëoDØìF

- ÖßÏ·×DÛ íÏìÎlF ,lÜÛDwÛC r»× ok íÛß×oßç MDezpN lÎß× éÆ ÝëpÆ ÞlÛC klº éÆ ÝëC

Pv k qC Co kßh íÎßØ·× Þ Ù²Ü× kpÆ oDÆ - íÛDèÊDÛ Þ éGÂpO× pìº "Ô×DÆ Dë , XëolN éF

lìÎßN êkDµ Þ í·ìG¬ æqClÛC qCpOØÆ Dë pO¡ìF Co ÀÏOi× êDèÛß×oßç Þ lÜçk í×

æCo qC klº ÝëC PìÎD·¾ ÚkpÆ oDWÜç éF êCpF ÚDÇzrJ Þ ÚCqDvÞoCk yÔN.lëDØÜì×}^{ÚßÜÆDN lÛoCk ÄÏ·N} ^{(Neuroletique)} ^{ÈìOìÎÞoßÛ ækCßÛDh éF éÆ íëDè¤pÂ rëßWN

¢ëCr¾C Dë ¢çDÆ ok éZ pÊC Dè¤pÂ ÝëC íëDìØìz MDGìÆpN éÆCpZ .PvC ækßGÛpRß×}^{klº ÖßØµ kpÆoDÆ íëDvoDÛ HGv kßh éFßÜF D×C ,PvC pRß× DvoDÛ êDç ælº PìÎD·¾

êDç ælº pëDv PìÎD·¾ f®v , Åpe×kCß× Dë oli× kCß× lÜÛD×Þ ,lÛkpËì× êr»×pËëk

éëp¡Û .lÜëDØÜì× ÍÔOhC oDZk Co DèÛA ´ßØW× Þ lÜçlì× ¢ëCr¾C Dë ¢çDÆCo ÝëpÆÞlÛC}^{IDZ ,1999 , éëßÛCs ÍÞC , 976 æoDØz} ^{(Science & Vie)}^{[ MDìd Þ ÙÏµ] íØÏµ pGO·×

DëA.PvC ækßØÛ ívopF ÝëpÆÞlÛC klº pSÆC pF Co DçÞoCk ÝëC íGÛDV åv HÂCßµ éwÛCp¾}
^{æoDJ DF éÏFDÃ× êCpF}^{ÚDØëC êÞpìÛ} ^{!? PwìÛ DèëoDWÜçDÛ ÝëC DF éÏFDÃ× êCpF êpËëk æoDZ

[ ÖÔvC] æsCÞ íÛD·× qC íÇë éÆ kpF kDëqC lëDGÛ lzDF lÛCßOì× íÛCÞo êDç íëDvoDÛ qC êC

,öDìGÛC ÐìÎk ÝëC éF Þ PvC oDØìF ¦iz éF
Pe¤Þ P×Ôv ÚlÛCkpÊ qDF Þ éWÎD·×

êDç éiwÛ Ð×Dz ,lìW× ÚApÂ ætëßF , íÛDØvA HOÆ .(1)lÛC ælz ælÛCßhrìÛ HìG¬

rìÛ ÚApÂoDÆnN koß× éOÇÛ ÝëC.lÛp¡F ÚßÊDÛßÊ HñD¥× Þ ÖÓA ÚD×ok êCpF ¢iFD¿z

ÝìÜ×ßØÎC éØdo Þ öD¿z ßçD× ÚApÃÎC Ý× ÍrÜÛ Þ) ; PvC éO¾pÊ oCpÂ

, uCßvÞ , Úrd lÜÛD× íÛCÞo êDç íÛD¡ëpJ êCæoDJ . (CoDwh ÓC ÝìØÎD²ÎClërÛÓÞ

Þ fëp¡N lìW× ÚApÂ ¯vßN DèÛA pF éGÏº Þ éÏFDÃ× yÞo ÝìÜaØç Þ , évßvÞ , ECp®¨C

[.PvC HÏÂ éF ÝOhCkpJ ÚApÂ êpËÛD×ok yÞo uDvC] .PvC ælz éñCoC

íFßh êßËÎCÞ HìG¬DØz êCpF ÖpÆC pGÜ»ìJ = éÜwd æßvC éÏÎC Íßvo í¾ ÙÇÎ ÚC =(1)

éF ,êqDW× Ößè¿× ok Þ , PvC HìG¬ íÜ·× éF D¥µ ÚqÞpF ívC é¡ëoqCæßvC ). PvC

ÚkßØÛ éWÎD·× Úol× íÇzrJ ÙÏµ Íß¤CíèÎC H¬(.kÞpì×oDÇF éÛßØÛ Þ ßËÎC íÜ·×}

^{pF.PvCÚßÊDÛßÊêDçÞoCkêpìÊoDÆéFÄëp¬qC ÀÏOi× êDèëoDØìF}

^{éWÎD·× ÚlF kßh Äëp¬ qC ÚlF êDç íëDvoDÛ í×DØN íèÎC H¬ ok , xÇµ

oCpÂ p²Û koß× éOÇÛ ÝëC PvC (´)íÏµ Mp©d éF EßwÜ× éÆ íNDìFCok .kß¡ì×

""p¥GN ÙÎ Þ Èì¾ ÈñCÞk}^{p·¡N ÙÎÞ ÈÜµ ÈñCkÞ" PvC éO¾pÊ

ÚCkpÊqDF Þ" pGÆ ÓC ÙÎD·ÎC êß®ÛC Èì¾Þ                 pì»¤ ÖpV ÈÛC ÙµrNC

qDF íÛCpëC ÉorF ½oDµ êßWÜÊ í×D²Û MDìFC ÝëC ÍÔh qC ÚCßN í× Co ÚA ÚßØ©×

íÜÆDÜØN éZ pç kßF ßN ok
íÜÆCÞ kßh HÛDV HÏ¬ Ù¡Z : PwV

PwìÛßN HìG¬ éOwh êC ßN pìº                PwìÛ ßN Hì¥Û pìº qC PGÂDµ

ívo íëClh éF , íëA kßh éF pÊ                      ívo   íëClÊ éF PÏ¿º æo qC

êCpF ízÞo ÝO¾Dë íÜ·ë ÚDØSeF koß× ´ß¨ß× DF oDO¿Ê ÝëC ÄìG®N ok ÚßÜÆC

klº íÊtëÞ éÆ Ùëßz í× oÞAkDë æoDFÞk íÛCÞo êDç íëDvoDÛ qC êC æoDJ éWÎD·×

PìÎD·¾ Ùì²ÜN êCpF Úßh ykpÊ ÚDëpVok íëDèÛß×oßç fzpN Þ lìÎßN ÝëpÆÞlÛC

ÀÏOi× MDezpN.PvC ...Þ ´DiÛ Þ ED¥µC Þ r»× ok ÚlF éwìño rÆCp× í×ßØµ

ok ÍClOµC íµßÛ é¡ìØç pËëlÇë pRC ÚkpÆ ÍkD·O×DF éÆ PvC êC éÛßËF íÛß×oßç

- íÏìÎkpèF klº ÝëC qC íhpF PìÎD·¾ æDÊpç . lÜëDØÛ í× oCpÂ pF ÙÎDv ÚDwÛC ÚlF

klº ÚA MDezpN oDRA kßh MDezpN DF éÆ pËëk klº PìÎD·¾ ÍDd Ýìµ okÞ ,kÞoÓDF

êDç íëDvoDÛ éF ÔOG× ¦iz , kßz é¿ÂÞ oDZk Dë lëA ÝìñDJ lÛqDwì× ÍkD·O× Co

êDèëoDWÜçDÛ qC íhpF éF ÚDëÔOG× ÍCßdC ívopF ÍDS× ÚCßÜ·F.kkpÊ í× ÚßÊDÛßÊ

ÚDÛA êq»× kkº ok (Dopamine)}^{[ Ýì×DJÞk] Úß×oßç lìÎßN íÛÞr¾ pËÛD¡Û íÛCÞo

ÚkßØÛ íÎßOw× Þ êr»×klº PìÎD·¾ ÚkpÆ ÍkD·O× êCpF íÛApÂ yÞo(1). PvC

ok [éÜìÛDØ¬] Þ [éÜìÇv] lìÎßN Þ HÏÂ éF ÝOhCkpJ qC MoDGµ ÚCÞo Þ cÞopF ¢×CoA

æoCßèÊ okCo ¢ÆkßÆ êokD×} ^{? PvC pwì× éÛßËZ íGÏÂ éÜìÛDØ¬ kDWëC}^{.PvC ÚA

æoCßèÊ ClOFC .lÛDFCßiF Co ÞC lçlì× æoCßèÊ éF éÆ íØëÔ× ÌÜçA DF lzßÇì× Þ lèÜì×

lçkï× ÚDÇN ÖCoA Co æoCßèÊ æDËÛA ,lÛq í× kDëp¾ ÅkßÆ D×C ,lçlì× PÆpd lÜN Co

DN lçlì× pìì»N Co æoCßèÊ PÆpd olÃÛA ÖDWÛC pv...lÜÇì× Úßìz éaF Ùç qDF D×C,

ÚCoß¾ ÅkßÆ HÏÂ ok í¡×CoA éØ¡Z ÚA pRC ok éÆ lFDë í× í¤Dh ÌÜçA æphÓDF

ÖDÛ (( éÜìÛDØ¬ )) £Dh ÚqÞ ÝëC . kqDwì× éwÏh Þ ECßh éÂpº Co ÞC Þ lëDØÜì×

ælÛCßh (( ÚDÜìØ¬C )) kß¡ì× ÙÆDd r»× pF éÜìÛDØ¬ éGÏº qC éÆ íOÎDd Þ koCk

kßh HÏÂ éÏ©µ êÞo pF ÄìØµ éGÂCp× Þ rÆpØN Þ éVßN DF éÆ í¤DizC . kß¡ì×

okDÂ lÜëDØÛ qDwØç Þ æCpØç íØëÔ× ÌÜçA DF Co kßh HÏÂ ÚDFp¨ éÆ kß¡ì× Ä¾ß×

Þ Dç íëDvoDÛpËëk ´CßÛC Þ uCßvÞ Þ ECp®¨C Þ æÞlÛC Þ Úrd Þ upN éÆ lÛkpËì×

Þ êoCßOvC Þ MDGR ¢ëßh kßVÞ ÙìÏÂC ok Þ , lÜÜÆ ÝÆ é¡ëo íÛCÞo êDç êoDWÜçDÛ

éF DÜF} ^{éÜìÛDØ¬ kDWëC ok [ íGÏÂ pÆm ] pìRDN}^{. lÜëDØÛ Ýì¡ÛDV Co P×Ôv Þ fÏ¤

éÎ ßç ÓC éÎC Ó éÏÎC ) PvC oDìwF êßÇìÛ êDè×DÛ êCoCk lÛÞClh lìW× ÚApÂ ækß×p¾

rì×A oCpvC Þ qß×p× ÌÜçA êCoCk lÛÞClh í×DvC ÝëC qC Èëpç Þ( íÜweÎC öDØvÓC

oDRA ok . lëBì× lëlJ HÏÂ pF í¤Dh pRC Dç ÌÜçA ÝëC qC Èë pç qC Þ , PvC í¤Dh

lÛlÛD¡Û í× Co HÎD¬ ¦iz MßÏh ok ÚC oCßÊorF ÚA éÆ ælz koCÞ ÖlÃO× êD¾pµ

kDO¾C í× pÊoDÆ ÞC pF éÆ í×DÛ pç , lÛkßØÛ í× é¨pµ ÞDF ColÛÞClh êDè×DÛ ÈëDÇë Þ

ÞC éF DçD¿z pËëk êoÞp¨ MCoßOvk DF æCpØç íGÏÂ í¿h pÆm Moß¤ éF Co ÚDØç ,}

^{. lÛkß×p¿ì× ÝìÃÏN ÈìÛ}

^{PvC æDNßÆ ÚDèV ÈìÛ Þ lFq ¢Ovk}

^{PvC æDÊA ÚDèV Þ lFq Ík DN}

^{PvC [ éÏÎC ÓC éÎC Ó] éØç ÈÜëC Þ}

^{é¡ëlÛC oCrç Þ kßF íÎk ¢ìJ Ýëq}

^{ÝëpOèF í×ÔvC ÚD¾pµ Þ ½ß¥N êDèFßÏvC êDÜG× pF HÏÃF éVßNÞClh pÆm

ßç ) PvC ælz pìG·N [ éÜìÇv ] éF ÚA qC éÆ PvC íÛCÞo ¢iF ¢×CoA Þ ÝÇw×

okDÂ ÚDØëCDF ÚDwÛC . ( DÛDØëC CÞkCkrìÎ ÝìÜ×ßØÎC EßÏÂ í¾ éÜìÇwÎC ÍrÛC ênÎC

UCß×C , ÄìØµ rÆpØN Þ éGÂCp× PÎDd ok ÁCp»OvC Þ íGÏÂ pÆm éF ÝOhCkpJ DF PvC

ÝënÎC) lëDØÛ ÍDvoC ykßVÞ Ýì×qpv pvCpv éF ¢GÏÂ qC Co ¢×CoA Þ ÚDÜìØ¬C

Clh pÆm éZ pç .( EßÏÃÎC ÝòØ®N éÏÎCpÆnF ÓC , éÏÎC pÆnF ÙèFßÏÂC ßÜòØ®N Þ ßÜ×A

Þ oCßOvCÞ ÍDwÜèÆ êlìF lÜÛD× êÞ P×ÞDÃ× lÛCÞlF é¡ëo pOÃìØµ Ý×ß× Ík ok

pNÓDF Þ ÓDF ÚßÊDÛßÊ QkCßd ÝÇ¾C æßÆ êDèÛD¾ß¬ HìèÛ pFCpF ok PFÔ¤ Þ pG®v

, krëo Ùç ok Co ÞC íÛÞok MDGR éÆ lÛCßOìØÛ íÛÞpìF êÞpìÛ bìç éÇÛDÜZ ÚA , kÞpì×

DF Þ ÚDØëC DF £DizC ol¤ ok [ éÜìÇv ] oßè± DF . kqDv Ep®©× Þ ÍrÎrO× Co ÞC Þ

ÚD¡FCp®¨C Þ íVoDh Ð×Cß·F PGwÛ ÚD¡vpN ÚDÛA HÏÂ ok [ éÜìÛDØ¬ ] ¢ëClìJ

bìç pFCpF ok , rÊpç Þ rÊpç Ý×ß× ¦iz . kÞpì× ÚDì× qC íÜçm MDØçßN éF PGwÛ

ÙèìÏµ ½ßh Ó éÏÎC ö DìÎÞC ÚC ÓC ) . kßz íØÛ ÔOG× æÞlÛC Þ upN éF rìZ bìçÞ xÆ

ÖCk éF éÆ lìÛA qC pNpF DØz éÆ ælz oÞA kDëp¡F kCp¾C éF Clh Þ (. ÚßÛreë Ùç Ó Þ

ÚßÏµ ÓC ÙOÛC ßÛreN Ó Þ Cß¾DiN Ó ) lìzDF Ý×ß× pÊC , lìñA oDO¾pÊ Úrd Þ ECp®±C

kDWëC íÛCÞo êDèëoDWÜçDÛ PwF ÝF qC UÞph æCo HìNpN ÝëlF ( ÝìÜ×ß× ÙOÜÆ ÚC

êÞpìJ DF lÛÞClh pÆm éF ÝOhCkpJ rìÛ éÜìWÜÊ ÝëC cDO¿× Þ PvC HÏÂ ok ÚDÜìØ¬C

pèWÎC ÚÞk Þ éì¿h Þ Dµp©N Èw¿Û í¾ ÈFopÆmC Þ) PvC ætëÞ í×DÇdC Þ ÙìÎD·N qC

oDÆmC . PvC ÚDwÛC MkD·v Ý×D¨ Þ ÚDÜìØ¬C éØ¡Z pv ÚCkrë pÆm ( ÍßÃÎC Ý×

Dì¤ÞC Þ DìÎÞC Þ Clh öDìGÛC oDìOhC ok éÆ PvC êoCpvC æp×q ok Èë pç oDRA Þ íèÎC

í¾ ÙÇÎ ÚC ) . koCkCpÂ lÛC í×ÔvC ½ß¥N pç pF Þ ÚD¾pµ éÃëp¬ jëD¡× éÆ ÚDÛA

DØz êCpF éÜwd æßvC éÏÎC Íßvo í¾ ÙÇÎ ÚC Þ éÜwd æßvC é·× ÝënÎC Þ ÙìçCpFC

DF éÆ PvC íwÆ PiGzßh ( lÜÃ¡× pvÞ HìG¬ ÝëpOèF ( £) lØe× Þ ÙìçCpFC

lèz Þ lëßWì× ÚCÞo Þ ÚDV ¢iF MDWÛ êÞoCk ÚD¾pµ éÛDhÞoCk qC ÚDÛA qC kClØOvC

éµßØWØF ÙÏµ . PvC pÊoDÆ êpÆm rìÛ íÎk . lzßÜì× ¢iF Pì¾Dµ}